Co zakłada reforma i czy warto czekać ze zdawaniem

„Łuk zniknie z egzaminu – to może poczekam z zapisem?” To pytanie słyszy dziś wielu instruktorów. Ministerstwo Infrastruktury przygotowało projekt reformy, który ma zmienić egzamin na prawo jazdy bardziej niż jakakolwiek nowelizacja od ponad dekady: bez placu manewrowego, z krótszą ważnością teorii i nową bazą pytań. Wyjaśniamy, co dokładnie zakłada projekt, na jakim jest etapie i – co najważniejsze dla kursantów – czy opłaca się na niego czekać.

Ważne: opisane poniżej zmiany to projekt, a nie obowiązujące prawo. Do czasu uchwalenia i wejścia w życie nowej ustawy egzaminy odbywają się na dotychczasowych zasadach. Stan na listopad 2026 r.

Skąd wzięła się reforma?

Projekt ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw trafił do wykazu prac legislacyjnych rządu pod numerem UD402. Jego główna idea jest prosta: egzamin ma sprawdzać to, co naprawdę przydaje się na drodze, a nie umiejętność przejechania wyuczonego zadania między pachołkami.

Krytycy obecnego systemu od lat zwracają uwagę, że wielu kandydatów potrafi bezbłędnie wykonać łuk na placu, a później ma problem z płynnym włączeniem się do ruchu czy oceną sytuacji na skrzyżowaniu. Reforma ma przesunąć akcent właśnie na te umiejętności.

Co ma się zmienić? Najważniejsze założenia projektu

1. Koniec placu manewrowego na egzaminie kat. B i B1

To zmiana, o której mówi się najwięcej. Zgodnie z projektem z państwowego egzaminu praktycznego na kategorię B i B1 ma zniknąć część na placu manewrowym. Egzaminator ma sprawdzić przygotowanie pojazdu do jazdy i jego podstawowy stan techniczny, a następnie oceniać kandydata podczas jazdy w normalnym ruchu drogowym. Planowany termin tej zmiany to 1 stycznia 2027 r.

Uwaga na częsty mit: manewry nie znikają z egzaminu całkowicie. Parkowanie czy zawracanie nadal mogą być sprawdzane – tyle że w realnych warunkach na ulicy, a nie na wydzielonym placu.

2. Plac zostaje… w szkole jazdy

Projekt nie likwiduje placów manewrowych w ogóle. Mają one pozostać elementem szkolenia – instruktor będzie mógł z nich korzystać, gdy uzna, że kursant potrzebuje bezpiecznego miejsca do nauki podstaw, np. ruszania czy operowania sprzęgłem.

3. Zdana teoria nie będzie już ważna bezterminowo

Dziś pozytywny wynik egzaminu teoretycznego nie traci ważności. Projekt zakłada, że po zmianach będzie ważny przez 24 miesiące od dnia jego uzyskania. Jeśli w tym czasie nie zdasz egzaminu praktycznego, teorię trzeba będzie zdawać ponownie.

4. Tylko jedno podejście do praktyki dziennie

Projekt ogranicza możliwość wielokrotnego podchodzenia do egzaminu praktycznego tego samego dnia – ma to być maksymalnie jedna próba dziennie.

5. Mniejsza i jawna baza pytań

Obecna baza liczy ponad 3500 pytań. Po reformie ma ich być maksymalnie 1500, a katalog pytań ma być publicznie dostępny. Za ich przygotowanie i aktualizację ma odpowiadać nowe Centrum Egzaminowania w Instytucie Transportu Samochodowego. Według projektu nowa baza ma zacząć obowiązywać później niż zmiany w egzaminie praktycznym – od 1 stycznia 2028 r.

6. Nagrywane egzaminy wewnętrzne i ostrzejsze wymagania dla instruktorów

Od 1 lipca 2027 r. szkoły jazdy mają rejestrować obraz z praktycznych egzaminów wewnętrznych. Zaostrzeniu mają ulec także wymagania wobec kandydatów na instruktorów kategorii A, B i T – m.in. prawo jazdy od co najmniej 5 lat i co najmniej średnie wykształcenie.

7. Cyfrowa karta kursanta

Najdłużej poczeka cyfrowa karta kursanta z elektroniczną rejestracją jazd. Jej pełne uruchomienie zaplanowano na 1 stycznia 2029 r.

8. Ochrona kursanta przed błędami szkoły jazdy

Projekt przewiduje też mechanizm, który ma chronić osoby, które zdały egzamin, przed utratą uprawnień z powodu nieprawidłowości w ośrodku szkolenia, o których nie wiedziały.

Harmonogram zmian w pigułce

Planowana data	Co ma się zmienić
1 stycznia 2027 r.	Egzamin praktyczny kat. B i B1 bez placu manewrowego, ważność teorii 24 miesiące, jedno podejście do praktyki dziennie
1 lipca 2027 r.	Nagrywanie egzaminów wewnętrznych w szkołach jazdy, nowe wymagania dla instruktorów
1 stycznia 2028 r.	Nowa, mniejsza baza pytań przygotowana przez Centrum Egzaminowania
1 stycznia 2029 r.	Pełne uruchomienie cyfrowej karty kursanta

Daty pochodzą z projektu i mogą się zmienić w trakcie prac legislacyjnych.

Na jakim etapie jest projekt?

Projekt został opublikowany i przeszedł konsultacje, ale wciąż nie jest obowiązującym prawem. Zanim wejdzie w życie, musi zostać przyjęty przez Radę Ministrów, a następnie uchwalony przez Sejm i Senat i podpisany przez Prezydenta. Planowany termin przyjęcia przez rząd był już przesuwany, dlatego data 1 stycznia 2027 r. to na razie plan, a nie pewnik. W trakcie prac szczegóły mogą się jeszcze zmienić – dotyczy to zwłaszcza przepisów przejściowych, czyli tego, co stanie się z osobami, które zaczęły kurs lub zdały teorię przed reformą.

Zdawać teraz czy czekać na nowe zasady?

To najczęstsze pytanie, jakie zadają dziś kursanci. Nasza odpowiedź: w większości przypadków nie warto czekać. Oto dlaczego.

Argumenty za tym, żeby nie czekać

Nie wiadomo, kiedy zmiany naprawdę wejdą w życie. Projekt wciąż jest w procesie legislacyjnym, a terminy już raz się przesunęły. Czekanie „do stycznia” może zamienić się w czekanie przez kolejne miesiące.
Plac to tylko część egzaminu. Jazda w ruchu drogowym to najdłuższa i najbardziej wymagająca część egzaminu – a po reformie nie zniknie, tylko zyska na znaczeniu.
Egzamin w ruchu nie musi być łatwiejszy. Bez placu cała ocena przenosi się na ulicę, gdzie trudniej o powtarzalne, wyuczone schematy. Jeśli ktoś dobrze radzi sobie z manewrami, ale stresuje się w ruchu miejskim, nowe zasady wcale nie muszą mu sprzyjać.
Teoria straci „wieczną” ważność. Dziś zdana teoria jest ważna bezterminowo. Po reformie będzie miała termin, więc zwlekanie z praktyką może oznaczać konieczność ponownego zdawania testu.
Prawo jazdy to oszczędność czasu i pieniędzy już teraz. Każdy miesiąc czekania to miesiąc dojazdów komunikacją, proszenia o podwiezienie czy rezygnacji z pracy wymagającej auta.

Kiedy rozsądnie jest poczekać?

Jeśli dopiero zastanawiasz się nad kursem, a plac manewrowy jest dla Ciebie największym źródłem stresu – możesz rozpocząć szkolenie teraz i na bieżąco śledzić zmiany. Do egzaminu teoretycznego i tak warto przygotować się z wyprzedzeniem. Decyzję o terminie egzaminu praktycznego podejmiesz, gdy będzie jasne, czy i od kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać.

Co reforma zmienia w przygotowaniu do egzaminu?

Niezależnie od tego, kiedy zdasz, kierunek zmian jest jasny: egzamin coraz mocniej sprawdza samodzielne myślenie w ruchu drogowym, a coraz mniej wyuczone schematy. W praktyce oznacza to, że warto:

poświęcać więcej jazd na naukę przewidywania – obserwację pieszych, rowerzystów i zachowań innych kierowców,
ćwiczyć parkowanie i zawracanie w realnym ruchu, a nie tylko na placu,
uczyć się przepisów ze zrozumieniem, a nie „na pamięć” – szczególnie że baza pytań ma się zmienić i ma być bardziej nastawiona na rozumienie sytuacji drogowych,
znać podstawy obsługi auta – sprawdzanie stanu technicznego pojazdu ma pozostać elementem egzaminu.

Przygotuj się do teorii już dziś

Niezależnie od reformy egzamin teoretyczny pozostaje pierwszym krokiem do prawa jazdy – a po zmianach jego wynik będzie miał „datę ważności”. Najlepiej podejść do niego dobrze przygotowanym i bez zbędnego zwlekania. Ćwicz w symulatorze egzaminu na prawko.pl i sprawdź, czy już dziś zdałbyś teorię w WORD.

FAQ – egzamin na prawo jazdy bez placu manewrowego

Czy plac manewrowy zniknie z egzaminu na prawo jazdy?

Tak zakłada rządowy projekt UD402 – w przypadku kategorii B i B1 egzamin praktyczny ma się odbywać w ruchu drogowym, bez części na placu manewrowym. To jednak wciąż projekt, a nie obowiązujące prawo.

Od kiedy egzamin na prawo jazdy będzie bez placu?

Projekt wskazuje 1 stycznia 2027 r., ale musi on jeszcze przejść cały proces legislacyjny – przyjęcie przez rząd, głosowania w Sejmie i Senacie oraz podpis Prezydenta. Termin może się zmienić.

Czy zdany egzamin teoretyczny straci ważność?

Obecnie zdana teoria jest ważna bezterminowo. Projekt zakłada, że po zmianach pozytywny wynik będzie ważny przez 24 miesiące od dnia jego uzyskania.

Czy plac manewrowy zniknie ze szkół jazdy?

Nie. Projekt przewiduje pozostawienie placu manewrowego jako elementu szkolenia – instruktor będzie mógł z niego korzystać, gdy uzna to za potrzebne.

Czy warto czekać z egzaminem do 2027 roku?

W większości przypadków nie. Termin wejścia zmian w życie jest niepewny, a jazda w ruchu drogowym – najbardziej wymagająca część egzaminu – po reformie zyska jeszcze większe znaczenie.

Ile pytań będzie na egzaminie teoretycznym po reformie?

Projekt zakłada zmniejszenie bazy pytań z ponad 3500 do maksymalnie 1500 i udostępnienie jej publicznie. Nowa baza ma obowiązywać od 1 stycznia 2028 r.

Artykuł opisuje założenia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami oraz niektórych innych ustaw (UD402) według stanu na listopad 2026 r. Do czasu wejścia nowych przepisów w życie obowiązują dotychczasowe zasady egzaminowania.